księżyc, ciało niebieskie obiegające planetę. W Układzie Słonecznym jest obecnie znanych 102 satelitów naturalnych. Największą liczbę satelitów mają: Saturn -30, Jowisz -39 i Uran -21; Neptun ma 8 satelitów, Mars - 2, a Ziemia i Pluton - po 1, nie odkryto dotychczas satelity Merkurego i Wenus. Satelita Ziemi - Księżyc należy do największych satelitów Układu Słonecznego, większe od niego są jedynie Tytan, Ganimedes, Callisto, Tryton i Io. Pierwsze, poza Księżycem, satelity zostały odkryte w 1610 r., niezależnie, przez Galileusza i G. Mariusa; były to 4 największe satelity Jowisza - stąd nazwa satelity (księżyce) galileuszowe. W XVII w. odkryto ogółem 9 satelitów, w XVIII w. - 4, w XIX w. - 8, pozostałe w XX w. SOHO, ang. Solar and Heliospheric Observatory, wspólna misja kosmiczna ESA i NASA do badań Słońca. Realizowana przez sondę kosmiczną SOHO, wyniesioną w przestrzeń kosmiczną 2 XII 1995 r. przez rakietę Atlas i krążącą w układzie Ziemia - Słońce, w odległości ok. 1,5 mln km od Ziemi, gł. celem naukowym misji są badania struktury i dynamiki wnętrza Słońca, badanie procesów energetycznych w atmosferze i koronie słonecznej oraz mechanizmów prowadzących do powstawania i akceleracji wiatru słonecznego. Obejmują one m.in.: prowadzenie obserwacji heliosejsmologicznych, wyznaczenie globalnych charakterystyk oscylacji Słońca, monitorowanie energii emitowanej przez Słońce, uzyskanie obrazów korony i chromosfery słonecznej (także badania właściwości fizycznych różnych pierwiastków chemicznych obecnych w tych warstwach), pomiary cząstek w wietrze słonecznym służące do określenia ich składu chemicznego i izotopowego oraz rozkładu energetycznego jonów i elektronów.
Seria pierwszych wyprodukowanych w ZSRR (i pierwszych na świecie) sztucznych satelitów Ziemi, przeznaczonych do sprawdzenia możliwości realizacji lotów kosmicznych, funkcjonowania urządzeń i aparatury w warunkach lotu orbitalnego, łączności pomiędzy Ziemią a statkiem kosmicznym. Używane również do prowadzenia badań promieniowania elektromagnetycznego Słońca, mikrometeoroidów oraz pól magnetycznych i elektrycznych w przestrzeni okołoziemskiej. W latach 1957-61 odbyło się 8 lotów satelitów tej serii. Sputnik 1 (wystartował 4 X 1957 r.) i był pierwszym sztucznym satelitą Ziemi. Sputniku 2 (wystartował 3 XI 1957 r.) z wyniesioną na orbitę pierwszą istotę żywą - psa Łajkę, 5 ostatnich satelitów noszących nazwę Sputnik-Korabl było prototypami statków załogowych Wostok, a celem ich lotów było wszechstronne przebadanie możliwości realizacji lotu kosmicznego z człowiekiem na pokładzie. Podczas lotu Sputnik-Korabl 2 (który wystartował 19 VIII 1960 r.) przeprowadzono pierwszą na świecie udaną próbę sprowadzenia istot żywych (psów) z orbity okołoziemskiej na powierzchnię Ziemi.
warstwa atmosfery ziemskiej leżąca nad troposferą, rozciągająca się od wys. 10-18 km do wys. 45-50 km. Dolna część stratosfery jest warstwą o prawie stałej temperaturze (od -45° do -75°C), w górnej (od wys. 20-25 km) temperatura powietrza, wskutek pochłaniania (głównie przez cząsteczki ozonu) promieniowania słonecznego, wzrasta wraz z wysokością przekraczając wartość 0°C. Ilość pary wodnej w stratosferze jest niewielka, tak, więc nie występują w niej chmury.